Ömer Faruk Uysalomerfarukuysal.org

Bir derneğe gönüllü vakit ayırmak

Ortak akıl ve dayanışma

Bir derneğe vakit ayırmayı düşünen biri için ilk soru şudur: Burada hangi işe katkı sunulabilir? Bu sorunun cevabı bazen bir toplantıya katılmak, bazen bir hazırlığı üstlenmek, bazen de bir başkasının düşüncesini dikkatle dinlemek kadar sade olabilir.

Gönüllülük, insanın günlük sorumluluklarının arasından yer açmasıyla başlıyor. İşin, ailenin ve kişisel ihtiyaçların yanında ortak bir meseleye zaman ayırmak bilinçli bir tercih. Bu yüzden ayrılan vaktin uzunluğundan önce, o vakitte neye emek verileceğini anlamak önemlidir.

Bir derneğin içinde farklı mesleklerden, yaşlardan ve çalışma alışkanlıklarından insanlar bir araya geliyor. Herkes aynı kelimelerle konuşmayabilir. Aynı ihtiyaca başka yönlerden bakabilir. Birlikte çalışmanın kıymeti de burada beliriyor: Kendi gördüğümüzün yanına, bir başkasının gördüğünü koyabiliyoruz.

Böyle bir ortamda katkı sunmak kadar öğrenmeye açık kalmak da gerekiyor. Bildiğimiz bir yöntem her yerde aynı sonucu vermeyebilir. Önce dinlemek, işin geçmişini anlamak ve yürüyen emeği tanımak, yeni bir önerinin yerini daha doğru bulmasına yardımcı oluyor.

Üstlenilen işi sürdürmek

Gönüllü çalışmanın temelinde, neyi üstlenebileceğini açıkça söylemek vardır. Haftada ayırabileceğimiz zaman, takip edebileceğimiz konu ve ulaşabileceğimiz insanlar belli olduğunda, birlikte çalışma zemini de daha anlaşılır hâle geliyor. Verilen sözün ölçüsü, onu yerine getirebileceğimiz imkânlarla uyumlu olmalı.

Küçük bir sorumluluğu düzenli sürdürmenin kendine ait bir değeri var. Bir görüşmenin notunu paylaşmak, üzerinde konuşulan konuyu takip etmek ya da hazırlanan çalışmayı zamanında tamamlamak, diğer insanların da kendi işlerini planlamasını kolaylaştırıyor. Dayanışma, bu gündelik dikkat içinde somutlaşıyor.

İş hayatındaki bazı alışkanlıklar gönüllü çalışmalara da katkı sunabilir. UYSA Yemek’in Tarım ve Orman Bakanlığı kaydı ve resmî kontrolleri çerçevesindeki gıda güvenliği sorumluluğu, ortak çalışmalarda da işe yarayan düzenli takip anlayışıyla örtüşüyor. Sorumluluğun kimde olduğunu bilmek ve yapılan işi izleyebilmek, birlikte hareket etmeyi kolaylaştırıyor.

Yine de bir derneğin kendine özgü bir çalışma ritmi olduğunu kabul etmek gerekiyor. İnsanlar buraya farklı zamanlarını ve imkânlarını getiriyor. İş bölümü yaparken bu şartları konuşabilmek, emeğin daha dengeli dağılmasını sağlıyor. Birbirimizin ayırdığı vakte saygı duymak, toplantının başlangıç ve bitiş saatinden verilen görevin açıklığına kadar uzanıyor.

Bu nedenle toplantıdan ayrılırken herkesin aynı şeyi anladığından emin olmak yararlıdır. Ne yapılacak, kim takip edecek, ne zaman yeniden konuşulacak? Bu soruların kısa cevapları bile bir sonraki buluşmaya hazırlık sağlar. Katı bir düzen kurmadan da anlaşılır ve sürdürülebilir bir çalışma biçimi oluşturulabilir.

Gençlere çalışma alanı açmak

Gençlerin bir derneğe katılımını düşünürken, fikirlerini anlatabilecekleri ve bir işin sorumluluğunu alabilecekleri alanlar önem taşır. Bir hazırlığın başından sonuna kadar içinde bulunmak, kararların nasıl oluştuğunu görmek ve sorularını rahatça sorabilmek, aidiyetin gelişmesine yardımcı olabilir.

Tecrübe paylaşmak da karşılıklı bir ilişki. Bir konuda yol gösterebilir, başka bir konuda yeni katılan birinden öğrenebiliriz. Bunun için her soruya hemen cevap vermek gerekmiyor. Bazen soruyu birlikte düşünmek, cevabı araştırmak ve bulunan bilgiyi herkesin kullanabileceği biçimde paylaşmak daha yararlı oluyor.

Gönüllü vakit ayırmanın karşılığını hemen görmek mümkün olmayabilir. Hazırlanan bir çalışma zamanla kullanılabilir, kurulan bir tanışıklık ileride ortak bir işe dönüşebilir. Bu süreçte asıl olan, bugün yapılabilecek işi anlamak ve payına düşeni sürdürmektir.

Bir dernekte bulunmak, ortak hayatın küçük bir bölümünü birlikte üstlenmek demek. Herkesin katkısı aynı biçimde görünmez; kimi düşünür, kimi düzenler, kimi takip eder. Bir sonraki buluşmada işin kaldığı yerden devam edebilmesini sağlayan da bu farklı emeklerin birbirine bağlanmasıdır.